Strelitzia verzorging

Strelitzia verzorging: een plant die zon eist

De meeste grote kamerplanten wil je uit de felle zon houden. De strelitzia is de uitzondering. Deze plant, de paradijsvogelbloem, komt van open Zuid-Afrikaanse hellingen en wil zon, veel zon. Zet je hem in een halfschaduwhoek omdat het zo'n statige plant is, dan groeit hij traag, maakt hij slappe stelen en zie je nooit een bloem. Alle strelitzia verzorging begint daarom bij de vraag: heb je een plek met een paar uur directe zon per dag? Zo niet, dan is dit niet jouw plant.

Licht: enkele uren directe zon, echt waar

Geef een strelitzia een plek voor een zuid- of westraam, waar hij minstens 4 tot 6 uur direct licht vangt. Een Strelitzia Nicolai verdraagt een fractie minder, maar ook die verslapt in een donkere hoek. Draai de pot elke paar weken een kwartslag, anders groeit de hele plant naar het raam toe en gaat hij scheef staan onder zijn eigen gewicht. Komt hij net uit de kwekerij of uit een winkel met kunstlicht, wen hem dan in twee weken aan de volle zon, anders krijg je bleke plekken op het blad.

Water: veel in de zomer, bijna niets in de winter

Een strelitzia in de groei drinkt stevig. In de zomermaanden, met zon en warmte, droogt de kluit snel uit. Laat de bovenste 3 tot 5 cm opdrogen en geef dan ruim water:

• Pot van 21 tot 24 cm: in de zomer ongeveer elke 5 tot 7 dagen, in de winter elke 2 tot 3 weken.
• Vloerpot van 27 cm of groter, zoals bij een Strelitzia Nicolai XL: in de zomer elke 7 tot 10 dagen, in de winter eens per 3 tot 4 weken.

In de winter zakt het verbruik hard terug. Blijf je dan doorgieten op zomertempo, dan gaan de wortels rotten, en dat zie je aan gele onderste bladeren en een muffe geur uit de pot.

Gescheurde bladeren zijn geen gebrek

Zie je de brede bladeren van je strelitzia inscheuren tot aan de nerf, dan denk je al snel aan een probleem. Dat is het niet. In de natuur staat deze plant in de wind, en de scheuren laten de wind erdoor zonder dat het blad afbreekt. Binnen scheuren de bladeren net zo goed, door aanraken en langslopen. Een gaaf, ongeschonden blad houd je binnen simpelweg niet, en het schaadt de plant niet. Wil je zo min mogelijk scheuren, zet hem dan op een plek waar je er niet steeds langs strijkt.

Bloeit hij binnen? Reginae soms, Nicolai bijna nooit

Hier hoort de eerlijkste kanttekening. De oranje-blauwe bloem waar de paradijsvogelbloem om bekendstaat, krijg je binnen zelden te zien. Een Strelitzia Reginae kan na een jaar of vijf, in een krappe pot en met veel zon, binnen gaan bloeien. De grootbladige Strelitzia Augusta en de Nicolai doen dat binnen vrijwel nooit: die bloeien pas op formaat en in een kas- of buitenklimaat. Koop je een strelitzia voor het blad en de vorm, dan zit je goed. Koop je hem voor de bloem, dan koop je waarschijnlijk teleurstelling.

Formaat, verpotten en mest

Een strelitzia wordt groot en zwaar, en dat vraagt ruimte die je van tevoren moet inschatten: een volgroeide plant haalt makkelijk 1,5 tot 2 meter en wordt breed. Verpot elke 2 tot 3 jaar in het voorjaar naar een pot die 3 tot 5 cm breder is. Overdrijf de sprong niet, want in een veel te grote pot blijft natte grond achter waar geen wortels bij komen. Een krappe pot vindt deze plant juist prettig, en het helpt zelfs een reginae eerder tot bloei. Geef van april tot september elke 2 weken mest: deze grote groeier is een van de weinige kamerplanten die je in het seizoen royaal mag voeden.

Vermeerderen: door de plant te delen

Een strelitzia stek je niet via een blad of een stukje stengel: die manier werkt bij deze plant niet. Wil je er meer, dan deel je de plant bij het verpotten. Haal hem uit de pot, spoel de kluit voorzichtig af tot je de aparte waaiers met hun eigen wortels ziet, en snijd met een schoon, scherp mes een stuk los dat minstens twee of drie bladeren en een flinke pluk wortels heeft. Zet elk deel in eigen potgrond en houd het de eerste weken op de warme kant, rond 20 tot 25 °C. Reken op een terugslag: een net gedeelde plant staat een tijd stil voor hij weer nieuw blad maakt. Doe dit alleen in het voorjaar, zodat de plant het groeiseizoen voor zich heeft.

Bruine bladpunten: bijna altijd water of zout

Krijgt je strelitzia bruine, droge punten, kijk dan eerst naar het gieten. Een kluit die te vaak helemaal uitdroogt geeft dit beeld, en zout uit meststof dat zich ophoopt net zo goed. Zie je een witte korst op de potrand, spoel de kluit dan eens per half jaar goed door met ruim water en laat dat volledig weglopen. Gele vlekken met een zachte, natte rand wijzen juist de andere kant op, naar te veel water. De plant vertelt je met andere woorden zelf of je te droog of te nat zit, als je let op hoe de verkleuring eruitziet.

Giftig voor huisdieren, en een paar andere zwakke punten

De strelitzia is licht giftig voor katten en honden: knagen aan blad of zaad geeft braken en sufheid. Ernstig is het zelden, vervelend wel. Daarnaast heeft de plant koude-grens: onder 10 °C stopt de groei en krijg je gele bladeren, dus houd hem weg bij een tochtende deur in de winter. En de trage start is reëel: een jonge plant maakt maar een paar bladeren per jaar, dus koop hem op de hoogte die je wilt in plaats van te wachten tot hij groot is.