Ficus verzorging

Ficus verzorging: een plant die niet van verhuizen houdt

Er is één ding dat je over ficus verzorging moet weten voordat je aan de rest begint: deze plant haat verandering. Zet je een ficus op een nieuwe plek, of verandert het licht met de seizoenen, dan reageert hij vaak met bladval. Dat is geen ziekte, het is zijn karakter. Weet je dat vooraf, dan raak je niet in paniek als er na een verhuizing blad valt, en geef je hem de tijd om te wennen in plaats van hem meteen anders te gaan behandelen.

Bladval: de klassieke ficus-reactie

Een Ficus Amstel King die je net naar huis hebt gebracht, laat de eerste twee weken makkelijk een deel van zijn blad vallen. Dezelfde reactie krijg je van een koude tocht, van de verwarming die aangaat in oktober, of van te veel of te weinig water. De plant zegt daarmee: er is iets veranderd. Kies daarom vanaf het begin een vaste plek en laat hem daar staan. Valt er blad na een verhuizing, verander dan niets aan het gieten, maar geef hem drie tot vier weken rust. Zolang de takken soepel blijven en niet uitdrogen, komt het nieuwe blad vanzelf terug.

Licht: veel, en het liefst altijd hetzelfde

Ficussen willen een lichte plek, dicht bij een oost- of westraam, met hooguit wat zachte ochtendzon. Een Ficus Lyrata, de vioolbladplant, is hierin het veeleisendst: die wil veel licht en straft te weinig ervan meteen af met slappe, vlekkerige bladeren. De taaiere Ficus Elastica, de rubberplant, verdraagt een fractie minder. Draai de plant niet steeds: ook een kwartslag telt voor een ficus als verandering.

Water: laat hem goed opdrogen

Ficussen houden niet van natte voeten. Laat de bovenste 3 tot 5 cm droog worden voor je opnieuw giet. Bij kamertemperatuur komt dat neer op:

• Pot van 17 tot 21 cm: in de zomer ongeveer elke 7 tot 10 dagen, in de winter eens per 2 weken.
• Een Ficus Ginseng in een kleine pot: laat die net iets vaker drogen, maar houd de dikke wortelvoet nooit permanent nat.

Verlies je opeens veel blad terwijl de plek niet is veranderd, kijk dan eerst naar het water: zowel een kurkdroge als een doorweekte kluit geeft precies hetzelfde beeld.

Welke ficus past bij jou?

Onder de naam ficus vallen soorten die in verzorging flink verschillen, en dat bepaalt welke je moet kiezen. De Ficus Elastica is de taaiste: dikke, glanzende bladeren, verdraagt een iets donkerder plek en vergeeft het meest. De Ficus Amstel King met zijn smalle bladeren is elegant en redelijk makkelijk, maar laat bij tocht sneller blad vallen. De Ficus Lyrata is de mooiste en meteen de lastigste: grote vioolvormige bladeren die veel licht eisen en elke fout tonen. De Ficus Ginseng is een bonsaivorm met een dikke wortelvoet, geschikt voor een kleine, lichte plek. Ben je nieuw met ficussen, begin dan bij de elastica en niet bij de lyrata.

Schildluis: de plaag die bij ficus hoort

De plaag die je op een ficus het vaakst tegenkomt is schildluis. Zie je kleverige, glanzende druppels op de bladeren of op de vloer eronder, kijk dan goed langs de nerven en de bladstelen: daar zitten bruine, ovale bultjes die je met een nagel kunt wegschuiven. Die kleverige laag is honingdauw, de uitscheiding van de luis, en er groeit makkelijk zwarte schimmel op. Pak je het vroeg aan, dan schraap je de luizen weg met een doekje en spiritus. Bij een zware aantasting werkt herhaald behandelen met een biologisch middel beter. Neem de bladeren sowieso eens per maand af met een vochtige doek: dat houdt ze schoon en je ontdekt zo'n plaag eerder.

Verpotten, mest en het snoeien

Verpot een ficus elke 2 tot 3 jaar in het voorjaar, één maat groter. Geef van april tot september elke 3 weken mest op halve dosering, in de winter niets. Wil je hem voller of compacter, dan kun je in het voorjaar de toppen snoeien, waarna hij op de snijplekken vertakt. Let op bij het snoeien: er komt melkwit sap vrij.

Temperatuur en tocht: de stille oorzaken

Een ficus wil het graag gelijkmatig warm, tussen 18 en 24 °C, en juist tocht is een van de meest onderschatte oorzaken van bladval. Zet je hem naast een deur die in de winter regelmatig opengaat, of vlak boven een radiator die 's nachts uitgaat, dan krijgt de plant precies de temperatuurschommelingen waar hij niet tegen kan. Onder 13 °C laat hij versneld blad vallen. Kies dus niet alleen op licht, maar ook op een plek zonder koude luchtstromen, en verplaats hem niet mee met het seizoen.

Eerlijk: het sap is giftig en irriterend

Dat melkwitte sap, latex, is de belangrijkste zwakte van de ficus. Het irriteert je huid en ogen, dus draag handschoenen bij het snoeien en veeg gemorst sap direct weg. Voor katten en honden is het giftig: knagen aan blad of tak geeft een geïrriteerde bek, kwijlen en braken. Heb je huisdieren die aan planten knabbelen, houd een ficus dan buiten bereik, of kies een soort die niet giftig is. En reken op geduld: deze plant wil rust en een vaste plek, en beloont je pas als je hem met rust laat.