Monstera verzorging

Monstera verzorging: makkelijk, tot hij groot wordt

De monstera, de gatenplant, staat terecht bekend als een dankbare plant. Hij groeit hard, vergeeft een gemiste beurt en hoeft niet in de perfecte hoek. Toch lopen de meeste vragen over monstera verzorging niet over doodgaan, maar over twee dingen die niemand vooraf vertelt: waarom de bladeren geen gaten krijgen, en wat je aanmoet met die dikke luchtwortels. Snap je die twee, dan heb je aan deze plant jarenlang plezier.

Licht bepaalt of je gaten krijgt

De kenmerkende gaten en inkepingen, de fenestratie, zijn geen gegeven: ze komen alleen bij genoeg licht en met de leeftijd. Een jonge Monstera Adansonii of een kleine deliciosa maakt eerst hartvormige, dichte blaadjes, en pas als de plant sterk genoeg staat verschijnen de splitten. Zet je hem te donker, dan blijven de nieuwe bladeren klein en gesloten, hoe oud de plant ook wordt. Geef hem daarom veel indirect licht, een plek 1 tot 2 meter van een oost- of westraam. Directe middagzon door zuidglas is te veel en geeft bleke plekken.

Water: laat de bovenlaag opdrogen

Monstera wil vochtig, niet nat. Laat de bovenste 3 tot 5 cm opdrogen voor je opnieuw giet. Bij kamertemperatuur komt dat neer op:

• Pot van 17 tot 19 cm: in de zomer ongeveer elke 7 dagen, in de winter elke 12 tot 14 dagen.
• Pot van 21 tot 24 cm met mosstok, zoals bij een Monstera Minima: in de zomer elke 10 dagen, in de winter eens per 2 weken.

Huilt je monstera, met druppels aan de bladrand 's ochtends, dan is dat geen ziekte maar overtollig vocht: je geeft dan iets te veel water. Gele onderste bladeren wijzen op dezelfde oorzaak.

Luchtwortels: niet afknippen, maar sturen

De dikke bruine wortels die uit de stam groeien horen erbij: in de natuur klimt de monstera ermee tegen bomen op en haalt hij er vocht mee. Snijd ze niet allemaal weg, want ze helpen de plant. Wat je wel kunt doen: leid ze naar een mosstok en maak ze er los aan vast, dan gaat de plant omhoog in plaats van breeduit hangen. Een luchtwortel die naar de grond wijst, kun je gewoon de pot in leiden. Alleen een wortel die echt in de weg zit, mag je wegnemen, vlak bij de stam met een schoon mes.

Klimmen of hangen: geef hem steun

Een Monstera Deliciosa is van nature een klimmer. Zonder steun gaat hij liggen en neemt hij enorm veel breedte in. Zet daarom vroeg een mosstok of een ander klimrek in de pot en bind de stam er losjes aan vast. Dat houdt de plant compact, en de bladeren worden bovendien groter naarmate hij hoger klimt, omdat hij denkt dat hij het bladerdak nadert.

Verpotten, mest en schoonhouden

Verpot een monstera elke 2 jaar in het voorjaar naar een pot die 3 tot 4 cm breder is, met stevige potgrond waar je wat schors of perliet doorheen mengt voor lucht. Geef van april tot september elke 3 weken mest op halve dosering. De grote bladeren vangen veel stof, en stof kost licht: neem ze een keer per maand af met een vochtige doek, dan blijft de plant beter groeien en zie je spint of andere plagen ook eerder.

Stekken: bijna gratis nieuwe planten

Weinig kamerplanten stek je zo makkelijk als een monstera, en het is meteen de manier om een te grote plant kleiner te maken. Zoek op de stam een knoop, de verdikking waar een blad en vaak een luchtwortel zitten. Snijd met een schoon, scherp mes net onder die knoop, zodat je stuk minstens één blad en één luchtwortel heeft. Zet de stek in een glas water op een lichte plek uit de directe zon. Bij 20 tot 24 °C zie je na 3 tot 6 weken nieuwe wortels. Zijn die 5 cm lang, zet de stek dan in potgrond en houd de grond de eerste weken iets vochtiger dan normaal, zodat de jonge wortels wennen. Een knoop zonder blad, alleen een luchtwortel, kan ook uitlopen, maar dat duurt langer en lukt niet altijd.

Gele of bruine bladeren lezen

Verkleurt een blad, dan vertelt de plek je de oorzaak. Een geel onderste blad, zacht en over de hele schijf, wijst op te veel water. Bruine, droge randjes wijzen juist op te droge lucht of een kluit die te vaak helemaal uitdroogt. Bleke, uitgewassen plekken midden op een blad komen van te felle zon. En blijft nieuw blad klein en zonder gaten, dan is dat geen ziekte maar te weinig licht. Knip een blad dat voor meer dan de helft verkleurd is bij de steel weg, want het herstelt niet meer en kost de plant alleen energie.

Eerlijk: hij wordt groot, en hij is giftig

De twee echte nadelen van een monstera zijn zijn formaat en zijn sap. Een volgroeide deliciosa wordt fors en breed, en een Monstera Deliciosa met pot vult binnen een paar jaar een hele hoek: onderschat de ruimte niet. En alle plantendelen bevatten calciumoxalaat, giftig voor katten en honden en irriterend voor je huid bij het snoeien. Knaagt een huisdier aan een blad, dan geeft dat kwijlen en een gezwollen mond. Heb je katten die aan alles gaan, houd daar dan rekening mee.